Thúc đẩy đổi mới quản lý trong ngành thông tin và truyền thông, xây dựng năng lực giám sát toàn trình, chính xác và trực tuyến, đồng thời thiết lập trung tâm ra quyết định giám sát thông minh tích hợp hiển thị dữ liệu, phân tích tình huống và cảnh báo rủi ro.
Gần đây, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin đã ban hành "Ý kiến Thực hiện về Phát triển Đổi mới của Chương trình 'Trí tuệ Nhân tạo + Thông tin và Truyền thông' (2026–2028)" (sau đây gọi tắt là "Ý kiến Thực hiện"). Nhằm giúp hiểu rõ và thực hiện hiệu quả hơn các nội dung nêu trong Ý kiến Thực hiện, phần giải thích liên quan được trình bày như sau.
1. Bối cảnh ban hành Ý kiến Thực hiện là gì?
Hiện nay, công nghệ trí tuệ nhân tạo đang đẩy nhanh quá trình tiến hóa lặp lại và tích hợp sâu rộng vào nền kinh tế thực, trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy hiện đại hóa công nghiệp và tái định hình cục diện cạnh tranh toàn cầu. Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Hội đồng Nhà nước đặc biệt coi trọng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Đề cương Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đề xuất triển khai toàn diện hành động ‘Trí tuệ nhân tạo+’ nhằm trang bị năng lực cho mọi lĩnh vực công nghiệp trên mọi phương diện. Hội đồng Nhà nước đã ban hành ‘Ý kiến về việc đẩy mạnh triển khai hành động ‘Trí tuệ nhân tạo+’, thúc đẩy sự tích hợp rộng rãi và sâu sắc giữa trí tuệ nhân tạo với các lĩnh vực trọng điểm như công nghệ, công nghiệp, tiêu dùng và đời sống nhân dân.’
Việc tích hợp đổi mới với trí tuệ nhân tạo đã trở thành một xu hướng phát triển quan trọng trong ngành thông tin và viễn thông, chủ yếu thể hiện ở ba khía cạnh: "ứng dụng AI, hỗ trợ AI và tích hợp AI". Về ứng dụng AI, trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy sự chuyển đổi của các mạng thông tin và viễn thông từ "kết nối" sang "kết nối thông minh". Hiện nay, các doanh nghiệp viễn thông cơ bản đang tích cực tích hợp năng lực trí tuệ nhân tạo vào toàn bộ vòng đời mạng lưới — từ quy hoạch, xây dựng, vận hành, tối ưu hóa đến bảo trì — và đã đạt được những kết quả thiết thực trong dự báo sự cố, tiết kiệm năng lượng xanh, dịch vụ khách hàng thông minh và nhiều lĩnh vực khác. Về hỗ trợ AI, ngành thông tin và viễn thông hỗ trợ sự phát triển của AI từ trí tuệ điểm đơn lẻ lên trí tuệ phổ biến thông qua hạ tầng mạng và tính toán. Tính đến thời điểm hiện tại, tổng số trạm gốc 5G tại Trung Quốc đã đạt 5.009 triệu trạm, đồng thời công nghệ truyền dẫn xa cự ly diện rộng tốc độ 400 Gbps đã được triển khai và áp dụng trên mạng hiện hành. Quy mô năng lực tính toán thông minh đạt 1882 EFLOPS (FP16), tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển và phổ cập AI tại Trung Quốc. Về tích hợp AI, trên cơ sở cung cấp các kết nối mạng như 5G và mạng quang, công nghệ AI đang được tích cực đưa vào nhằm khai phóng tối đa giá trị dữ liệu và cung cấp các dịch vụ thông tin mới toàn diện hơn cho người dùng công nghiệp, hình thành một loạt tình huống ứng dụng tiêu biểu như kiểm tra thị giác máy và điều khiển thiết bị chính xác. Tuy nhiên, đồng thời, công nghệ trí tuệ nhân tạo đang trong giai đoạn lặp lại nhanh chóng và đột phá tăng tốc. Là một hướng nghiên cứu mới nổi, việc tích hợp sâu giữa trí tuệ nhân tạo và thông tin – viễn thông mang tính phức tạp và hệ thống cao. Ngành này vẫn đối mặt với nhiều vấn đề và thách thức trong các đột phá công nghệ then chốt, việc khám phá các lộ trình tích hợp và đổi mới mô hình kinh doanh.
Để thực hiện triệt để các quyết định và chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Hội đồng Nhà nước, nắm bắt cơ hội phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), thúc đẩy sâu rộng hơn nữa sự tích hợp và phát triển đổi mới giữa AI với thông tin và viễn thông, đồng thời căn cứ vào tình hình và yêu cầu mới trong phát triển công nghiệp, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin đã nghiên cứu và ban hành "Các ý kiến thực hiện".
2. Các mục tiêu phát triển nào được đề ra trong Các ý kiến thực hiện?
Các Ý kiến Thực hiện kết hợp nền tảng phát triển và xu hướng tiến hóa của trí tuệ nhân tạo cùng viễn thông – công nghệ thông tin, tập trung đề xuất các mục tiêu phát triển trong tương lai dựa trên các tình huống có giá trị cao, các ứng dụng điển hình và các cơ sở hỗ trợ. Đến năm 2028, trí tuệ nhân tạo cùng viễn thông – công nghệ thông tin sẽ ban đầu thiết lập được mô hình phát triển sáng tạo dựa trên sự tích hợp và thúc đẩy lẫn nhau. Năng lực vận hành và phục vụ thông minh trong lĩnh vực viễn thông – công nghệ thông tin sẽ đạt trình độ tiên tiến quốc tế; mạng lưới viễn thông – công nghệ thông tin sẽ ban đầu đạt mức tự chủ thông minh ở cấp độ cao, hình thành hơn 30 tình huống điển hình có giá trị cao và tạo ra một loạt ứng dụng điển hình cùng các tác tử thông minh đặc sắc. Cơ sở hạ tầng thông tin như mạng lưới và năng lực tính toán sẽ hỗ trợ nâng cao hơn nữa năng lực trí tuệ nhân tạo, với tỷ lệ phủ sóng không thấp hơn 75% trong phạm vi vòng tròn độ trễ 1 mili-giây của năng lực tính toán đô thị. Đến năm 2030, liên hợp "trí tuệ nhân tạo + viễn thông – công nghệ thông tin" sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới mang đặc trưng dẫn dắt về công nghệ, thịnh vượng về công nghiệp, an toàn – đáng tin cậy và bao dung thông minh.
3. Những nhiệm vụ trọng tâm nào được đề xuất trong "Các ý kiến thực hiện" liên quan đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cấp thông minh ngành thông tin và viễn thông?
Các ý kiến thực hiện thúc đẩy nâng cấp thông minh ngành thông tin và viễn thông trên sáu phương diện.
Thứ nhất là thúc đẩy tiến hóa và phát triển công nghệ thông tin và viễn thông thông minh. Tập trung vào trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực như 5G-A/6G, mạng quang thế hệ tiếp theo “IPv6+”, Internet công nghiệp, v.v., triển khai nghiên cứu kiến trúc mạng mới do trí tuệ nhân tạo làm động lực và tăng cường nghiên cứu các công nghệ cốt lõi then chốt.
Thứ hai là tăng cường phát triển và ứng dụng sáng tạo các tác nhân thông minh mạng. Hỗ trợ phát triển các mô hình mạng và các tác nhân thông minh chuyên biệt, thiết thực; đột phá các công nghệ như hợp tác giữa mô hình lớn và mô hình nhỏ, hợp tác đa tác nhân và giao tiếp giữa các tác nhân thông minh; xây dựng các giao thức giao tiếp tự chủ cho tác nhân thông minh; đồng thời đẩy mạnh thích nghi và ứng dụng trong lĩnh vực mạng.
Thứ ba là đẩy nhanh việc nâng cao mức độ thông minh của thiết bị mạng. Khám phá việc triển khai năng lực tính toán thông minh trên nhiều loại thiết bị mạng khác nhau, đồng thời áp dụng các thuật toán trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao khả năng nhận thức nghiệp vụ, lập lịch, tối ưu hóa và bảo vệ an ninh của thiết bị mạng.
Thứ tư là thúc đẩy nâng cấp năng lực thông minh cho việc xây dựng và vận hành mạng trong mọi tình huống. Nâng cao khả năng nhận thức, phân tích, ra quyết định và thực thi của mô hình trong mọi tình huống như "lập kế hoạch, bảo trì, tối ưu hóa và cung cấp dịch vụ" mạng, từ đó đạt được sự tiến hóa từ trí tuệ điểm đơn lẻ sang trí tuệ cộng tác liên lĩnh vực.
Thứ năm là tăng cường khả năng suy luận tại biên mạng. Dựa trên nhu cầu của các tình huống, nghiên cứu triển khai năng lực tính toán suy luận trên các thiết bị biên mạng, đồng thời cung cấp dịch vụ điện toán biên tích hợp cảm giác đồng thời, tính toán và trí tuệ cho các ứng dụng AI trong giao thông, kinh tế độ cao thấp, sản xuất, giải trí và các tình huống khác.
Thứ sáu, nâng cao và tối ưu hóa các dịch vụ điện toán thông minh trên nền tảng đám mây. Thúc đẩy sự phát triển đổi mới của các mô hình như nền tảng như một dịch vụ (PaaS), mô hình như một dịch vụ (MaaS) và các mô hình khác. Nâng cao trình độ các dịch vụ điện toán thông minh trên nền tảng đám mây và thúc đẩy việc triển khai các tác nhân thông minh trên nền tảng đám mây.
4. Những bố trí công việc nào đã được nêu trong Ý kiến Thực hiện nhằm hỗ trợ sự phát triển phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành thông tin và viễn thông?
Các Ý kiến Thực hiện củng cố nền tảng phát triển trí tuệ nhân tạo từ ba khía cạnh: mạng lưới, năng lực điện toán và nguồn cung cấp tích hợp mạng – điện toán.
Một là củng cố nền tảng hỗ trợ mạng lưới. Đẩy nhanh việc xây dựng các mạng truyền dẫn lõi như 400 Gbps/800 Gbps, triển khai có trật tự thiết bị hệ thống truyền dẫn quang tốc độ cao đạt 400 Gbps trở lên tại các khu vực đô thị, đồng thời xây dựng khả năng điện toán độ trễ thấp ở mức miligiây tại các khu vực đô thị.
Thứ hai là tối ưu hóa việc triển khai cơ sở hạ tầng năng lực tính toán. Xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng tính toán hợp tác gồm các nút trung tâm, khu vực và rìa mạng; thiết lập và hoàn thiện các nền tảng tính toán quốc gia và khu vực; đồng thời đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống dịch vụ tính toán quốc gia tích hợp, tập trung và định hướng thị trường.
Thứ ba là nâng cao năng lực cung ứng tổng hợp của mạng tính toán. Đa dạng hóa các loại đường truyền mạng chuyên dụng nhằm đạt được việc kích hoạt dịch vụ nhanh chóng và lên lịch linh hoạt. Nhắm vào yêu cầu về băng thông và độ trễ đầu lên (upstream) của các tác nhân trí tuệ nhân tạo, chúng ta sẽ nâng cấp cấu hình băng thông mạng truy nhập quang sợi và thúc đẩy triển khai mạng 5G-A hỗ trợ khả năng đầu lên cao.
5. Những nhiệm vụ nào được nêu trong Ý kiến Thực hiện liên quan đến việc tích hợp ngành công nghiệp thông tin – viễn thông với AI nhằm trao quyền cho hàng ngàn ngành nghề?
Một là tạo ra một đầu cuối mới tích hợp trí tuệ mạng. Tăng cường sự tích hợp và đổi mới giữa trí tuệ hiện thân và truyền thông thông tin. Phát triển mạnh các sản phẩm như điện thoại thông minh AI, máy tính AI, thiết bị thông minh cho gia đình và thiết bị đeo thông minh.
Hai là làm phong phú thêm các tình huống mới cho việc tiêu thụ thông tin. Khuyến khích các doanh nghiệp viễn thông cơ bản chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả các dịch vụ viễn thông truyền thống, đồng thời đẩy mạnh việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực như trợ lý cá nhân thông minh, quản gia thông minh và chăm sóc tại nhà.
Thứ ba là trao quyền cho các ngành dọc nhằm cải thiện và nâng cấp chất lượng. Tập trung vào nhu cầu của các ngành dọc về "chuyển đổi thông minh hướng tới kết nối số", chúng tôi sẽ thúc đẩy phát triển tích hợp các giải pháp mạng và dịch vụ thông tin toàn diện cho các mô hình ngành, đồng thời cung cấp các gói dịch vụ "mạng + trí tuệ nhân tạo" theo dạng mô-đun dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Thứ tư là thúc đẩy phúc lợi xã hội thông minh và bao dung. Nhắm vào các lĩnh vực xã hội và đời sống như y tế và giáo dục, chúng tôi sẽ triển khai các ứng dụng như giám sát sức khỏe thông minh, chăm sóc người cao tuổi và trẻ em, lớp học thông minh, nhằm cung cấp các dịch vụ chính xác và bao dung.
6. Các biện pháp nào được đề xuất trong Ý kiến Thực hiện nhằm nâng cao năng lực quản trị của ngành thông tin và viễn thông?
Một là tăng cường năng lực giám sát thông minh của "mạng quản lý mạng". Đẩy mạnh đổi mới quản lý trong ngành thông tin và viễn thông, xây dựng năng lực quản lý toàn trình, chính xác và trực tuyến, đồng thời thiết lập trung tâm ra quyết định quản lý thông minh tích hợp hiển thị dữ liệu, phân tích tình huống và cảnh báo rủi ro.
Hai là tăng cường bảo vệ an ninh thông minh. Tăng cường nghiên cứu và phát triển các công nghệ an ninh mạng và dữ liệu được hỗ trợ bởi AI, đồng thời tiếp tục thực hiện đánh giá hiệu quả của các giải pháp an ninh mạng và dữ liệu được hỗ trợ bởi AI. Thúc đẩy việc kiểm chứng và đánh giá hiệu năng chức năng, rủi ro cũng như các khía cạnh khác của các thiết bị mạng thông minh và đại lý mạng. Liên tục mở rộng ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo trong việc ngăn chặn và kiểm soát tin nhắn rác, cuộc gọi quấy rối, gian lận trên mạng viễn thông và các lĩnh vực khác.
Thứ ba là tăng cường xây dựng hệ thống tiêu chuẩn. Thiết lập và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn về "trí tuệ nhân tạo + thông tin và viễn thông", đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp và tổ chức tham gia sâu vào các hoạt động tiêu chuẩn hóa của các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế.
Thứ tư là tối ưu hóa năng lực cung cấp dịch vụ công. Tổ chức các doanh nghiệp viễn thông cơ bản thực hiện các thí nghiệm đổi mới và kiểm chứng việc tích hợp trí tuệ nhân tạo với mạng thông tin và viễn thông, đồng thời nghiên cứu xây dựng hệ thống đánh giá phân loại mức độ thông minh mạng và dịch vụ tính toán thông minh.
7. Các biện pháp bảo đảm cho việc thực hiện Ý kiến Thực hiện là gì?
Ý kiến Thực hiện đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường tổ chức thực hiện, gia tăng hỗ trợ, nâng cao hợp tác quốc tế và triển khai tuyên truyền, quảng bá.
Thứ nhất là tăng cường triển khai tổ chức. Các cục quản lý viễn thông, các sở công nghiệp và công nghệ thông tin tại các địa phương tăng cường chỉ đạo tổng thể và thúc đẩy việc thực hiện công việc. Các doanh nghiệp viễn thông cơ bản, các doanh nghiệp sản xuất thiết bị, các doanh nghiệp Internet, v.v. phát huy đầy đủ thế mạnh riêng để cùng thúc đẩy tích hợp và đổi mới trí tuệ nhân tạo (AI) với công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), đồng thời tăng cường triển khai và phổ biến các công nghệ và sản phẩm liên quan. Thứ hai là gia tăng hỗ trợ. Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển các công nghệ then chốt và sản phẩm cho mạng thông minh thông qua nhiều kênh tài trợ khác nhau. Thứ ba là tăng cường hợp tác quốc tế. Tăng cường trao đổi và hợp tác với các quốc gia về tích hợp AI và ICT, tiêu chuẩn, ứng dụng, an ninh, v.v., từ đó xây dựng sự đồng thuận trong phát triển. Thứ tư là thực hiện tuyên truyền và quảng bá. Tổng kết kịp thời những kinh nghiệm xuất sắc và thành tựu đạt được trong lĩnh vực "AI+ICT", đồng thời đẩy mạnh các nỗ lực tuyên truyền và quảng bá.
